Loek van den Berg Quintet in Jazzclub Nieuw & Diep – Kleine Zaal
Uw recensent had beslist hoge verwachtingen van dit concert van het Loek van den Berg Quintet. Die waren opgeroepen door de korte set van het trio, waarmee van den Berg grote indruk maakte tijdens de live-radio uitzending van Injazz Radio met Co de Kloet op 4 mei 2025 in Jazzclub N&D. Dat trio bestond naast de bandleider uit pianist Aseo Friesacher en bassist Cas Jiskoot.
Saxofonist, componist en bandleider Loek van den Berg wordt door kenners alom gezien als ‘een rijzende ster’ aan het jazzfirmament en dat zal door niemand van het honderdkoppige publiek worden afgedaan als lariekoek, want zelden bracht een act het publiek al bij de eerste klanken op de puntjes van de stoelen. Met het, met een fraaie impressionistische prelude van de kleine pianomaestro Friesacher ingezette eerste deel van de titelsong van het tweede album Seafarer, werd al direct een hoogtepunt gescoord. De blazers (van den Berg en trombonist Nathan Surquin) spelen een mooi melodisch thema ondersteund door de stuwende ritmesectie, waarover Loek van den Berg een adembenemende en kippenvelopwekkende solo speelde op de sopraansax.
Van den Berg is een verhalenverteller. In een prachtig, dynamisch gedoseerde opbouw klonk zijn sax afwisselend melancholiek, teder, verontrustend – zoekend naar de verlossing, die via lange gevarieerde notenreeksen en ‘coltraneske trillers’, in een juichende climax gevonden werd. Het Kwintet klinkt imposant in de Kleine Zaal en heeft het publiek al meteen in de armen gesloten.
In trio-verband viel mij al het fantastische samenspel op van pianist Friesacher en bassist Cas Jiskoot. De linkerhand van de één verkeerde het gehele concert in zuivere symbiose met de baspartijen van de ander, hetgeen de fraaie totaalklank van dit kwintet in belangrijke mate bepaalt. En nu nog krachtiger door de uitstekende drumpartijen van Willem Romers.
Bassist Cas Jiskoot is een ware revelatie. Zowel begeleidend, stuwend, als solistisch met een altijd prominente, heldere en warme toon, ook in de hoge registers.
In het tweede deel van Seafarer weerklinkt een fraaie variatie van de melodie van deel 1 met een spannende solo van Surquin op de trombone. Dit stuk werd met een krachtige riff van piano, contrabas en trombone beëindigd.
Na het eerste praatje van bandleider Loek van den Berg en een introductie van zijn band werd een nieuw stuk gespeeld, getiteld Dizzle Dance. Hierin kreeg Cas Jiskoot alle ruimte voor een geweldige, fraai opgebouwde bas-solo, die Loek van den Berg overnam op de altsax, met wederom een briljante improvisatie, die uitmondde in een superieure climax!
Met het weergaloze Balancers Tale – ook van Seafarer – werd het concert voortgezet. Een compositie in 5/4 maat, geïnspireerd door de Spaanse flamenco (‘die het in zessen doen’, aldus Loek) met een intro van drums en handgeklap. Op een spannende riff van piano en bas spelen de blazers fraaie melodische harmonieën. Wederom werden we getrakteerd op een uitdagende en virtuoze solo van Loek van den Berg, die al even sterk door een heerlijk kwikzilverachtige piano-exercitie van Aseo Friesacher werd overgenomen.
In de tweede set nam de band geen gas terug, integendeel, in Luxifer (compostieopdracht van Theater Luxor in Nijmegen) opende met een sferisch intro, met ongedempte piano arpeggio’s en paukeslagen, waarna zich een fraaie melodie ontbolsterde die leidde naar een heerlijk ostinato van piano en bas, waarin drummer Willem Romers een prima en beheerst opgebouwde drumsolo ten beste gaf.
In het prachtige When We Weep, opgestuwd door een riff van bas en piano (linkerhand) met repeterende pianoakkoorden (van de rechterhand0 ontvouwde zich een prachtig blazerschorus. De fantastische trombonesolo werd door de ritmesectie tot grote hoogten opgevoerd, waarna pianist Friesacher met een al even excellente, korte pianosolo het stuk tot een einde bracht.
Nog een hoogtepunt was het door Loek van den Berg – uit woede geschreven – stuk Samnayah. Geïnspireerd door de Armeense pianist Tigran Hamasyan (die o.a. jazz met metal mengt!) opent dit werk met piano-arpeggio’s, waarna volle akkoorden de blazersmelodie introduceren. Cas Jiskoot hanteerde hier zijn fretloze basgitaar om het stuk een wat zwaardere lading te geven. Lange ‘tegendraadse’ basriffs (piano en bas) stuwen drummer Romers op tot een heftige en hectische solo vol powerfills en rake klappen. Super.
Loek van den Berg schrijft louter sterke en fraaie composities, met zeer sterke melodieën, die heel beeldend zijn. Filmisch en vol sfeer. Hij is dus niet louter toonkunstenaar, maar ook schilder én verhalenverteller. Hij heeft een fantastische groep jonge musici om zich heen verzameld, betere vertolkers van zijn werk zal je niet zo snel vinden.
Op deze zondagmiddag, waarbij ook de zon soms doorbrak speelden de heren – wat mij betreft – misschien wel het mooiste concert ooit op dit podium. En ook nog vrijwel zonder bladmuziek! Uiteraard kregen zij een dik verdiende staande ovatie, die weer leidde tot een ontroerende toegift: zijn protestsong, opgedragen aan Gaza, Oekraïne en Soedan, Language Of The Unheard. Hierin speelt hij de Armeense ‘fluit’, de duduk, een rietinstrument, waarmee heel melancholieke klanken worden voortgebracht. Een eenvoudig volkswijsje, dat steeds weer herhaald wordt, meanderend van zacht naar hard en weer terug, waarbij opeens een ijle stem opklinkt -pianist Aseo Friesacher!
Loek van den Berg probeerde nog het publiek mee te krijgen als koor, maar dat viel hem niet mee. Nee, de revolutie zal nooit in Nieuwendiep beginnen.
